LIB6013 - Chuẩn hóa hoạt động Thông tin - Thư viện
- Thứ sáu - 20/08/2021 20:47
- In ra
- Đóng cửa sổ này
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XH&NV
KHOA THÔNG TIN - THƯ VIỆN
--------------
ĐỀ CƯƠNG HỌC PHẦN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XH&NV
KHOA THÔNG TIN - THƯ VIỆN
--------------
ĐỀ CƯƠNG HỌC PHẦN
CHUẨN HÓA HOẠT ĐỘNG THÔNG TIN-THƯ VIỆN
Standardization of Library and Information Activities
1. Thông tin về nhóm biên soạn đề cương / giảng viên
1.1. Giảng viên 1
Họ và tên: Phan Huy Quế
Học hàm, học vị: Thạc sĩ
Địa điểm làm việc: Cục Thông tin KH&CN Quốc gia (Bộ Khoa học và Công nghệ)
Địa chỉ liên hệ: Phòng Phát triển hoạt động Thông tin KH&CN-Cục Thông tin KH&CN Quốc gia, 24 Lý Thường Kiệt, Hà Nội
Điện thoại (CQ): 043.9349126
Email: Phque1952@yahoo.com/ or Phque@vista.gov.vn/
Các hướng nghiên cứu chính: Tiêu chuẩn hoá; Xử lý ngữ nghĩa thông tin; Số hoá thông tin
1.2. Giảng viên 2
Họ và tên : Chu Ngọc Lâm
Học hàm, học vị : Giảng viên Tiến sĩ, chuyên viên cao cấp
Thời gian làm việc:
Địa điểm làm việc : Khoa Thông tin Thư viện, Đại học KHXH&NV
Địa chỉ liên hệ (NR): P.102, TT Quân đội 32 Lý Nam Đế, Hoàn Kiếm, HN
Điện thoại (NR) : 04-38231232 DĐ: 0912075218
Email : cnlam1950@yahoo.com.vn
Các hướng nghiên cứu chính: Thông tin KHXH và Văn hóa Nghệ thuật; Quản lý cơ quan thông tin - Thư viện; hệ thống thông tin phục vụ Du lịch, công tác địa chí thư viện; Thư viện công cộng.
2. Thông tin chung về học phần
- Tên môn học : Chuẩn hóa hoạt động thông tin-thư viện
- Mã môn học : LIB6013
- Môn học : lựa chọn
- Số tín chỉ : 02
- Giờ tín chỉ đối với các hoạt động: 30
+ Lên lớp: 30 (Lý thuyết: 14; Thảo luận: 6)
+ Thực hành: 0
+ Tự học : 00
- Địa chỉ khoa / Bộ môn phụ trách môn học:
Khoa Thông tin - Thư viện; Trường Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn -
ĐHQGHN. Tầng 4, Nhà A, 336 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội.
Điện thoại / Fax : 04-8583903
Email : thongtinthuvien@gmail.com
3. Mục tiêu và chuẩn đầu ra của học phần:
3.1 Mục tiêu chung của học phần:
Kết thúc học phần học viên hiểu rõ vị trí, vai trò của tiêu chuẩn và công tác tiêu chuẩn hóa trong hoạt động thông tin-thư viện. Nắm rõ các đối tượng trong dây chuyền hoạt động thông tin-thư viện cần phải chuẩn hóa. Nắm vững các kỹ năng cần thiết về tổ chức, thực hiện việc xây dựng và áp dụng các TCVN, tiêu chuẩn quốc tế trong dây chuyền hoạt động thông tin - thư viện sao cho hợp lý và đạt hiệu quả.
3.2. Chuẩn đầu ra của học phần
3.2.1. Về kiến thức
Trang bị cho học viên những kiến thức cần thiết về các vấn đề sau: vị trí, vai trò của tiêu chuẩn và công tác tiêu chuẩn hóa trong hoạt động thông tin-thư viện (TT-TV); các đối tượng của dây chuyền hoạt động TT-TV cần phải chuẩn hóa; phương pháp luận xây dựng và áp dụng tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN), tiêu chuẩn quốc tế và tiêu chuẩn nước ngoài trong hoạt động TT-TV.
3.2.1. Về kỹ năng
Trang bị cho học viên những kỹ năng cần thiết về tổ chức, thực hiện việc xây dựng và áp dụng các TCVN; áp dụng tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn nước ngoài trong dây chuyền hoạt động TT-TV nhằm đạt được sự hợp lý và hiệu quả của hoạt động TT-TV.
4. Tóm tắt nội dung môn học
Môn học huẩn hóa trong hoạt động TT-TV cung cấp các khái niệm cơ bản; cấp, loại và hiệu lực tiêu chuẩn; đối tượng tiêu chuẩn hoá; mục đích và nhiệm vụ tiêu chuẩn hóa; nguyên tắc tiêu chuẩn hoá; vai trò của tiêu chuẩn hoá đối với hoạt động TT-TV; Tổ chức tiêu chuẩn hóa trong hoạt động TT-TV: tổ chức tiêu chuẩn hóa quốc gia Việt Nam về TT-TV; tổ chức tiêu chuẩn hóa quốc tế về TT-TV ISO/TC46; một số tổ chức tiêu chuẩn hóa quốc gia và quốc tế khác về TT-TV; Xây dựng và áp dụng tiêu chuẩn về TT-TV: Xây dựng và áp dụng TCVN về TT-TV: phương pháp và quy trình xây dựng TCVN lĩnh vực TT-TV; hệ thống các TCVN về TT-TV đã ban hành; Áp dụng tiêu chuẩn quốc tế và tiêu chuẩn nước ngoài trong hoạt động TT-TV: hệ thống các tiêu chuẩn quốc tế và tiêu chuẩn nước ngoài trong hoạt động TT-TV đã ban hành; phương pháp áp dụng tiêu chuẩn quốc tế và tiêu chuẩn nước ngoài trong hoạt động TT-TV; Các biện pháp tăng cường áp dụng tiêu chuẩn trong hoạt động TT-TV.
5. Nội dung chi tiết học phần
5.1. Nội dung cốt lõi (Học viên phải biết)
Học viên phải nắm được các khái niệm cơ bản về tiêu chuẩn, tiêu chuẩn hóa, quy chuẩn, đối tượng tiêu chuẩn hóa, lĩnh vực tiêu chuẩn hóa. Biết được các cấp, loại và hiệu lực tiêu chuẩn. Biết rõ đối tượng, mục đích, nhiệm vụ, nguyên tắc và vai trò của tiêu chuẩn hóa trong hoạt động thông tin-thư viện. Nắm vững các tổ chức tiêu chuẩn hóa trong hoạt động TT-TV. Biết xây dựng và áp dụng tiêu chuẩn về TT-TV, áp dụng tiêu chuẩn quốc tế và tiêu chuẩn nước ngoài trong hoạt động TT-TV.
5.2. Nội dung chi tiết học phần
CHƯƠNG 1. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TIÊU CHUẨN HÓA TRONG HOẠT ĐỘNG THÔNG TIN - THƯ VIỆN
1.1.Một số khái niệm cơ bản
1.1.1. Tiêu chuẩn hoá
1.1.2. Tiêu chuẩn
1.1.3. Quy chuẩn
1.1.4. Đối tượng tiêu chuẩn hóa
1.1.5. Lĩnh vực tiêu chuẩn hóa
1.2. Cấp, loại và hiệu lực tiêu chuẩn
1.2.1. Cấp tiêu chuẩn
1.2.2. Loại tiêu chuẩn
1.2.3. Hiệu lực tiêu chuẩn
1.3. Đối tượng tiêu chuẩn hoá trong hoạt động TT-TV
1.3.1. Hệ thống thuật ngữ
1.3.2. Quy trình hoạt động TT-TV
1.3.3. Sản phẩm và dịch vụ TT-TV
1.4. Mục đích và nhiệm vụ tiêu chuẩn hóa trong hoạt động TT-TV
1.4.1. Mục đích
1.4.2. Nhiệm vụ
1.5. Nguyên tắc tiêu chuẩn hóa
1.5.1. Nguyên tắc đơn giản hóa
1.5.2. Nguyên tắc áp dụng
1.5.3. Nguyên tắc thỏa thuận
1.5.4. Nguyên tắc quyết định, thống nhất
1.5.5. Nguyên tắc đổi mới
1.5.6. Nguyên tắc đồng bộ
1.5.7. Nguyên tắc pháp lý
1.6. Vai trò của tiêu chuẩn hóa trong hoạt động TT-TV
1.6.1. Hợp lý hoá quy trình hoạt động TT-TV
1.6.2. Nâng cao hiệu quả hoạt động TT-TV
1.6.3. Tiết kiệm tài nguyên
1.6.4. Đảm bảo sự tương hợp quốc gia và quốc tế
CHƯƠNG 2. TỔ CHỨC TIÊU CHUẨN HÓA TRONG HOẠT ĐỘNG THÔNG TIN-THƯ VIỆN
2.1. Tổ chức tiêu chuẩn hoá quốc gia Việt Nam về thông tin - thư viện
2.1.1. Vị trí, vai trò của TCVN/TC46
2.1.2. Chức năng, nhiệm vụ của TCVN/TC46
2.2. Tổ chức tiêu chuẩn hoá quốc tế về TT-TV: ISO/TC46
2.2.1. Tổng quan về tổ chức tiêu chuẩn quốc tế (ISO)
2.2.2. Cơ cấu, tổ chức, chức năng, nhiệm vụ của ISO/TC46
2.2.3. Hoạt động tiêu chuẩn hóa về TT-TV của ISO/TC46
2.3. Hoạt động tiêu chuẩn hóa về TT-TV của một số tổ chức quốc tế và quốc gia khác
2.3.1. IFLA
2.3.2. Nga
2.3.3. Hoa kỳ
2.3.4. Pháp
CHƯƠNG 3. XÂY DỰNG VÀ ÁP DỤNG TIÊU CHUẨN TRONG HOẠT ĐỘNG THÔNG TIN - THƯ VIỆN
3.1. Xây dựng và áp dụng TCVN trong hoạt động thông tin - thư viện
3.1.1. Phương pháp xây dựng TCVN về thông tin - thư viện.
3.1.2. Quy trình xây dựng TCVN về thông tin - thư viện.
3.1.3. Các TCVN đã ban hành về thuật ngữ trong hoạt động TT-TV
3.1.4. Các TCVN đã ban hành về quy trình hoạt động TT-TV
3.1.3. Các TCVN đã ban hành về sản phẩm, dịch vụ TT-TV
3.2. Áp dụng tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn nước ngoài trong hoạt động thông tin - thư viện.
3.2.1. Phương pháp áp dụng tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn nước ngoài trong hoạt động TT-TV
3.2.2.Các tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn nước ngoài về thuật ngữ trong hoạt động TT-TV
3.3. Các biện pháp tăng cường áp dụng tiêu chuẩn trong hoạt động thông tin - thư viện.
3.2.1.Những nguyên nhân cản trở áp dụng tiêu chuẩn
3.2.2.Các biện pháp khuyến khích áp dụng tiêu chuẩn
3.2.3.Vấn đề áp dụng hệ thống ISO 9000 trong hoạt động TT-TV
6. LỊCH TRÌNH VÀ HÌNH THỨC TỔ CHỨC DẠY, HỌC
| Nội dung | Hình thức tổ chức dạy và học | Tổng | |||
| Lý thuyết | Cemina - Bài tập | Thảo luận | Tự học, tự nghiên cứu | ||
| Chương 1 | 3 | 2 | 5 | ||
| Chương 2 | 3 | 2 | 5 | ||
| Chương 3 | 8 | 6 | 6 | 20 | |
| Tổng | 14 | 6 | 10 | 30 | |
7. Học liệu
7.1. Học liệu bắt buộc
- Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật 2006
- Cơ sở tiêu chuẩn hóa/ Tổng cục Tiêu chuẩn-Đo lường- Chất lượng .-Hà Nội, 1999.-123 tr.
- TCVN 6450:1998 (ISO/IEC Guide 2:1996) Tiêu chuẩn hoá và các hoạt động có liên quan. Thuật ngữ chung và định nghĩa.
- Bộ TCVN về thông tin tư liệu/ Viện Tiêu chuẩn Việt Nam.-H.:1995 .-99 tr.
- Phan Huy Quế . Hoạt động Tiêu chuẩn hóa trong lĩnh vực thông tin tư liệu /TC Thông tin & Tư liệu, số 4/2000.-tr.19-22.
- Phan Huy Quế . Bộ Tiêu chuẩn ISO và vấn đề áp dụng trong các tổ chức thông tin tư liệu/TC Thông tin &Tư liệu, số 4/2002.-tr.13-17.
- Phan Huy Quế . Chiến lược nào cho hoạt động tiêu chuẩn hoá trong lĩnh vực thông tin tư liệu/TC Thông tin &Tư liệu, số 3/2003.-tr.9-14.
- Website: http:/www.iso.ch/; http:/www.niso.org.com/;
- Kỷ yếu hội thảo tăng cường áp dụng tiêu chuẩn Việt Nam về thông tin và tư liệu/Trung tâm Thông tin KHCNQG .-H. : 2007.-131 tr.
7.1. Học liệu tham khảo thêm
- TCVN 1:1995 Mẫu trình bày Tiêu chuẩn Việt Nam.
- Hướng dẫn chung về thể hiện nội dung và trình bày tiêu chuẩn/ Tổng cục TC-ĐL-CL.-H.:1995.-33 tr.
- Vũ Văn Sơn. Tiêu chuẩn hóa các hoạt động thông tin-thư viện ở Việt Nam/Báo cáo đề dẫn tại Hội thảo “Tiêu chuẩn hóa và bảo quản tài liệu ở Đức và Việt Nam” Hà Nội, ngày 26/10/2004.
- Nghiên cứu áp dụng các chuẩn lưu trữ và trao đổi thông tin trong hệ thống thông tin KH&CN quốc gia/ Báo cáo kết quả đề tài nghiên cứu khoa học cấp bộ/ CNĐT: Phan Huy Quế.-H.:2003 .-184 tr.
8. HÌNH THỨC KIỂM TRA - ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP HỌC PHẦN
8.1. Kiểm tra - Đánh giá thường xuyên: 10%
Giảng viên đánh giá và kiểm tra quá trình tham gia vào việc học của sinh viên thông qua các họat động:
+ Tham gia đầy đủ các buổi nghe giảng lý thuyết
+ Đọc tài liệu và chuẩn bị bài trước khi lên lớp
+ Làm bài tập (cá nhân và nhóm) và nộp đúng hạn
+ Tham gia phát biểu xây dựng bài
+ Tham gia tích cực các buổi thảo luận trên lớp.
8.2. Kiểm tra đánh giá giữa kỳ: 30%
- Hình thức: Viết, vấn đáp hoặc làm tiểu luận
8.3. Kiểm tra - đánh giá tiết học phần: 60%
Hình thức: Viết, vấn đáp hoặc làm tiểu luận
8.4. Lịch thi, kiểm tra (theo quy định)
8.1. Kiểm tra - Đánh giá thường xuyên: 10%
Giảng viên đánh giá và kiểm tra quá trình tham gia vào việc học của sinh viên thông qua các họat động:
+ Tham gia đầy đủ các buổi nghe giảng lý thuyết
+ Đọc tài liệu và chuẩn bị bài trước khi lên lớp
+ Làm bài tập (cá nhân và nhóm) và nộp đúng hạn
+ Tham gia phát biểu xây dựng bài
+ Tham gia tích cực các buổi thảo luận trên lớp.
8.2. Kiểm tra đánh giá giữa kỳ: 30%
- Hình thức: Viết, vấn đáp hoặc làm tiểu luận
8.3. Kiểm tra - đánh giá tiết học phần: 60%
Hình thức: Viết, vấn đáp hoặc làm tiểu luận
8.4. Lịch thi, kiểm tra (theo quy định)